Agnes van den Berg en Magdalena van den Berg schrijven in 2001: ‘Dit essay bevestigt wat iedereen al wist: natuur is gezond’. ‘Wetenschappelijk onderzoek heeft inmiddels onomstotelijk vastgesteld dat natuur de gezondheid positief kan beïnvloeden. Die positieve invloed kan niet worden verklaard door factoren zoals bewegen of sociale contacten: alleen al het kijken naar de natuur heeft aantoonbare positieve effecten op herstel van stress en ziekte.’

In onderzoek dat de auteurs samen met N. van der Wulp hebben uitgevoerd werd gevonden dat ‘het kijken naar videobeelden van een natuurlijke omgeving leidde tot sneller herstel van stress dan het kijken naar videobeelden van een stedelijke omgeving. Verder bleek dat de respondenten die de video van de natuurlijke omgeving mooier vonden, sneller herstelden van het kijken naar deze omgeving dan respondenten die de video minder mooi vonden’.

In ’60 seconden stress management’ heeft bioloog en fysioloog Andrew Goliszek geprobeerd stressverschijnselen in beeld te brengen en reeksen oefeningen ontworpen om spanningen te verlichten. In dit boek worden korte stukjes theorie afgewisseld met zelfdiagnosetests en scoringstabellen, vragenlijsten, checklists, gedragstips, dagboekschema’s, lichaamsoefeningen, verbeeldingsoefeningen en meditatietechnieken. De verbeeldingsoefeningen, waar Goliszek naar verwijst, sluiten aan bij de ervaringen die Roger Ulrich opdeed met proeven.

Roger S. Ulrich spreekt van onderzoek over ‘visueel contact met planten en andere elementen uit de natuur’. Hij noemt een experiment uit 1979 met licht gestresste universitaire studenten. Eén groep kreeg dia’s met landelijke omgevingen te zien en de andere gebouwde omgevingen. De ‘conclusies leken erop te wijzen’ dat de beelden bij de eerste groep een groter psychologisch herstel stimuleerden. Een experiment met mensen met lichte mate van stress in 1991 werd gedaan met video. Ervaringsverslagen én meting van geleiding van de huid, spierspanning, polscurce en hartslag wezen ook op een sneller herstel. Ulrich meldt dat een verbetering ‘al kan optreden bij blootstelling gedurende slechts een aantal minuten’.

Literatuurlijst

• Berg, A.E. van den & M.M.H.E. van den Berg: Van buiten word je beter; een essay over de relatie tussen natuur en gezondheid. Wageningen, Alterra, [2001], 55 blz.
• Goliszek, Dr. Andrew: 60 seconden stress management, Bruna, Utrecht (ISBN) 9022981096, 1993
• Goliszek, Dr. Andrew: In the name of science : a history of secret programs, medical research, and human experimentation, St. Martins Press, New York, 2003
• Ulrich, Roger S. e.a.: Stress recovery during exposure to natural and urban environments, Journal of Environmental Psychology, 1991 (201-230)
• Ulrich, Roger S.: Effecten van het (uit)zicht op planten op stress en gezondheidsindicatoren, International Symposium “Plants for people”, Den Haag, 23 november 1995